13 . 02 . 2024

PPP Ruszył nabór do programu EPC Plus - jednostki samorządu terytorialnego mają czas do sierpnia

13 . 02 . 2024

Rafał Cieślak jest radcą prawnym specjalizującym się w projektach EPC i PPP. Doradzał w kilkunastu przedsięwzięciach publiczno-prywatnych mających na celu poprawę efektywności energetycznej w modelu EPC, zrealizowanych z sukcesem przez jednostki samorządu terytorialnego.

Od 29 stycznia do 30 sierpnia 2024 r. można składać fiszki i wnioski o dofinansowanie do programu „Renowacja z gwarancją oszczędności EPC (Energy Performance Contract) Plus”. W ramach Programu można uzyskać dofinansowanie nawet do 49% wartości inwestycji w modernizację energetyczną budynków. Kto i jak może ubiegać się o środki? O szczegóły pytamy Dr. Rafała Cieślaka, właściciela Kancelarii Cieślak, specjalizującej się w obszarze PPP.

Jaki jest cel programu EPC Plus?

Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez zoptymalizowane inwestycje w poprawę efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Jego operatorem jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Na czym polega umowa EPC?

Umowa EPC, czyli umowa o poprawę efektywności energetycznej, to jedno z narzędzi służących osiąganiu poprawy efektywności energetycznej. W odróżnieniu od tradycyjnych kontraktów publicznych umowa EPC przewiduje, że wybrany wykonawca (tzw. firma ESCO – Energy Saving Company) zrealizuje kompleksowe usługi, na które zazwyczaj składają się:

  • projektowanie i uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych,
  • realizacja inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej,
  • finansowanie inwestycji,
  • zarządzanie energią w oparciu o system monitorowania i zarządzania,
  • uzyskiwanie gwarantowanych oszczędności w zużyciu ciepła i energii elektrycznej.

Standardem w projektach EPC jest obecnie również wdrażanie dodatkowych działań związanych z efektywnością energetyczną, takich jak np. instalacja odnawialnych źródeł energii, szkolenia dla użytkowników obiektów, wsparcie jednostek sektora publicznego w negocjacjach umów o dostawę mediów etc.

Co istotne, zgodnie z przepisami ustawy o efektywności energetycznej, odpowiedni podział ryzyka w umowie EPC umożliwia klasyfikowanie zobowiązań finansowych z takiej umowy poza długiem publicznym jednostki sektora publicznego. Wytyczne do umów EPC opracowuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Kto może skorzystać z programu?

O dofinansowanie projektów EPC mogą ubiegać się:

  • Jednostki samorządu terytorialnego,
  • Spółki ze 100% udziałem jednostek samorządu terytorialnego,
  • Spółdzielnie mieszkaniowe,
  • Wspólnoty mieszkaniowe.

Jaki jest zakres i poziom wsparcia jednostek samorządu terytorialnego?

Budżet aktualnego naboru na realizację celu Programu wynosi do 107 717 131 zł. Dofinansowanie udzielane będzie wyłącznie w formie dotacji.

W ramach wdrażania Programu przewidziane zostało wsparcie dla prac modernizacyjnych budynków użyteczności publicznej, umożliwiających zmniejszenie zużycia energii końcowej przynajmniej o 30% w stosunku do stanu istniejącego (przed modernizacją), przy czym zapotrzebowanie budynku na energię końcową na potrzeby ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody użytkowej (EKH+W) po modernizacji wyniesie nie więcej niż 75 kWh/(m2*rok), z wyłączeniem budynków opieki zdrowotnej, dla których zapotrzebowanie na EKH+W powinno wynosić nie więcej niż 225 kWh/(m2*rok).

Intensywność dofinansowania w formie dotacji uzależniona jest od realizowanego standardu usprawnień i wynosi odpowiednio (maksymalnie): 29% (1), 39% (2) lub 49% (3) kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia EPC.

Jakie są koszty kwalifikowalne objęte Programem?

Warunkiem kwalifikowalności kosztów ponoszonych w ramach projektów EPC jest ich zgodność z „Wytycznymi w zakresie kosztów kwalifikowalnych” do Programu.
Do dofinansowania kwalifikowały się będą koszty, które:

  • Wynikają z audytu energetycznego przeprowadzonego przez przedsiębiorstwo ESCO,
  • Są zgodne z „Wytycznymi technicznymi” do Programu,
  • Wynikają z zawartej umowy o poprawę efektywności energetycznej (EPC).

Planując realizację projektu EPC z udziałem dotacji NFOŚiGW należy pamiętać, że na etapie fiszek przedsięwzięć do wstępnego oszacowania kosztów kwalifikowanych przyjmuje się koszty nie większe niż:

  • 187,5 PLN/m2 powierzchni użytkowej budynku w sytuacji realizacji usprawnienia tylko instalacyjnego
  • 500 PLN/m2 powierzchni użytkowej budynku w sytuacji realizacji usprawnienia instalacyjnego połączonego z przeprowadzeniem minimalnego zakresu prac termomodernizacyjnych
  • 1125 PLN/m2 powierzchni użytkowej budynku w sytuacji realizacji optymalnego zakresu modernizacji energetycznej
  • 1500 PLN/m2 powierzchni użytkowej budynku w sytuacji realizacji wysokiego standardu modernizacji energetycznej.

Minimalny koszt kwalifikowalny projektu wynosi 250 000 zł, choć w praktyce działalności jednostek samorządu terytorialnego należy spodziewać się przedsięwzięć o budżetach co najmniej kilku milionów złotych.

Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu 1 lipca 2023 r., a kończy z dniem 31 grudnia 2026 r. Wyłącznie w tym okresie mogą być ponoszone koszty kwalifikowane przedsięwzięć EPC.

Jakie są zasady składania fiszek i wniosków?

Konstrukcja Programu przewiduje możliwość składania fiszek (tzw. wniosków wstępnych), w okresie do 1 czerwca 2024 r. Pozytywna ocena fiszki stanowi warunek złożenia wniosku o dofinansowanie. Fiszki oceniane są według kryteriów oceny wstępnych wniosków określonych w Programie na zasadzie „spełnia – nie spełnia”.

Przykładowe kryteria obejmują: zgodność celu, rodzaju, zakresu i kosztów przedsięwzięcia z Programem; kompletność fiszki, prawidłowo określony status beneficjenta; zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej 30% jako rezultat projektu; złożenie fiszki zgodnie z terminem określonym w Regulaminie.

Natomiast wnioski o dofinansowanie można składać do 30 sierpnia 2024 r., jednak nie dłużej niż do wyczerpania alokacji środków Programu. Co istotne, dopuszczalna jest sytuacja, w której beneficjent złoży wniosek bez uprzedniego złożenia fiszki. Możliwe jest to wówczas, gdy beneficjent posiada audyt energetyczny obejmujący wnioskowany zakres projektu EPC, przeprowadzony przez firmę ESCO, z którą została zawarta (lub ma być zawarta) umowa EPC.

Na co jednostki samorządu terytorialnego powinny zwrócić szczególną uwagę?

Środki Programu są ograniczone, więc czas odgrywa tu istotną rolę. Przygotowanie projektu wspólnie z Facylitatorem EPC (doradcą energetycznym) zajmie z pewnością kilka miesięcy, w związku z czym postępowanie ws. wyboru ESCO będzie mogło odbyć się wyłącznie w trybie przetargu nieograniczonego lub trybu podstawowego bez negocjacji.

W praktyce oznacza to konieczność niezwykle starannego przygotowania dokumentacji przetargowej oraz bardzo ograniczoną możliwość dokonywania jej zmian na etapie postępowania EPC.

W tym kontekście warto dodać, że ocena wniosku, w zależności do jego wartości, może trwać od ok. 3 do ok. 6 miesięcy, zaś zgodnie z Regulaminem Programu, terminy w nim określone mają charakter instrukcyjny. Należy mieć to na uwadze przygotowując umowę EPC. Ma to szczególne znaczenie dla tych beneficjentów, którzy uzależniają realizację projektu od uzyskania wsparcia z NFOŚiGW.

Przy realizacji projektów EPC jednostki sektora publicznego zazwyczaj korzystają z usługi polegającej na tzw. facylitacji (kompleksowym doradztwie technicznym, prawnym i finansowym). W Polsce usługę taką oferuje konsorcjum złożone z Kancelarii Cieślak oraz Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. Facylitator EPC, zgodnie z postanowieniami Regulaminu, może działań na etapie przygotowania projektu, wyboru ESCO, a także realizacji przedsięwzięcia EPC.

Przykładowe działania Facylitatora EPC, które kwalifikują się do dofinansowania, obejmują:

  • opracowanie danych wsadowych do fiszki i wniosku o dofinansowanie, w tym weryfikacja prawidłowości wyboru budynków oraz koncepcji w celu optymalnej realizacji projektu
  • wsparcie w przygotowaniu i przeprowadzeniu postępowania przetargowego
  • wsparcie w opracowaniu i interpretacji postanowień umowy EPC
  • konsultacje założeń audytu energetycznego budynku
  • wsparcie na etapie realizacji inwestycji
  • wsparcie w przygotowaniu dokumentów do rozliczenia dotacji z NFOŚiGW
  • wsparcie na etapie pierwszego roku zarządzania energią w budynku, w tym weryfikacja raportu rocznego ESCO, potwierdzającego uzyskanie gwarantowanych oszczędności energii
  • doradztwo w ewentualnych sporach pomiędzy jednostką sektora publicznego a ESCO

Intensywność dofinansowania na działania związane z Facylitatorem EPC wynosi do 2% kwoty dofinansowania.

Informacji na temat współpracy doradczej z Facylitatorem EPC udzielą Kancelaria Cieślak oraz Krajowa Agencja Poszanowania Energii.

Bardzo dziękujemy za rozmowę.

Jeśli reprezentujesz jednostkę samorządu terytorialnego lub działasz w obszarze PPP, eksperci Fordata chętnie pomogą zwiększyć przejrzystość, bezpieczeństwo i efektywność prowadzenia Twojego projektu EPC oraz innych procesów. Fordata Virtual Data Room to sprawdzony system, który został zaprojektowany do przeprowadzania procesów transakcyjnych, ułatwienia przeprowadzania postępowań PPP, umożliwiając szybkie udostępnianie i uzyskiwanie dostępu do dokumentów przez zainteresowane strony. Dodatkowo, VDR znacząco usprawnia komunikację między wnioskodawcą, facylitatorem i Funduszem, co skraca czas całego postępowania.

Ekspert ds. rynków finansowych Fordata, którego doświadczenie pozwala na efektywną współpracę z liderami branży M&A. Dynamiczny i konkretny, zarówno w biznesie jak i swojej pasji - piłce nożnej. Marcin dokłada wszelkich starań, aby VDR przyczynił się do realizacji celów klientów Fordata.

Chcesz wymienić się wiedzą, podyskutować, zadać pytanie?

Napisz do mnie : Marcin Rajewicz strona otworzy się w nowym oknie

Poznaj Fordata Virtual Data Room, aby efektywnie wdrożyć projekty PPP

Sprawdź wersję testową Sprawdź wersję testową
Może Cię zainteresować